Vọng Tâm thành Chân Tâm | Phật pháp Tỉnh thức

A) TÂM KHÔNG NỨC KÉO TÂM MÀ SỰ QUÁN SÁT ĐÂY KHÔNG PHẢI LÀ SỰ QUÁN SÁT MỘT ĐỐI TƯỢNG ĐỘC LẬP.

Hãy nhớ lại công án của thiền sư Bạch Ẩn: “Tiếng vỗ của một bàn tay”. Hãy nghĩ đến lưỡi nếm mùi vị của lưỡi. Tâm thức nghiệm về tâm ngay chính trong bản thân của tâm.

Điều này quan trọng đặc biệt, cho nên trong kinh Quán niệm, Phật luôn luôn dùng mệnh đề “Quán niệm cảm thọ nơi cảm thọ, quán niệm tâm thức nơi tâm thức”. Có người nói sự lập lại của những chữ “cảm thọ” và “tâm thức” là để nhấn mạnh.

“Quán niệm cảm thọ nơi cảm thọ” là quán niệm của cảm thọ trực tiếp nơi cảm thọ, chứ không phải là quán niệm cảm thọ nơi một hình ảnh tạo ra về cảm thọ sau khi đối tượng hóa cảm thọ. “Quán niệm cảm thọ nơi cảm thọ” là tâm quán niệm tâm.

Đối tượng hóa để quan sát là phương pháp khoa học, không phải là phương pháp thiền quán. Cho nên hình ảnh người gác cửa và những khách vào ra gian phòng tâm thức không phải là hình ảnh hoàn bị để đem ví dụ cho sự quán sát tâm ý. Tâm như con vượn chuyền cành, kinh hay nói như vậy.

Chúng ta hãy tập quan sát con vượn, bám sát lấy nó, đừng để một cử động nào lọt ra khỏi nhãn quan của ta. Hãy đồng nhất với nó. Tâm quán tâm như bóng theo hình thì dù tâm ý chuyển đi đâu nó vẫn nằm trong sự kiểm soát của tâm.

Kinh thường nói: “Cột con vượn tâm lại”. Đó chỉ là một cách nói thôi. Khi tâm thường trực quán tâm thì tâm không còn là một con vượn nữa. Không có hai tâm, một tâm chuyền cành và một tâm đi kéo lại. Người tọa thiền thường mong “thấy tánh” để giác ngộ, chứng đạo. Hành giả mới tập thiền đừng chờ đợi “thấy tánh” và “giác ngộ”.

Tốt hơn là đừng chờ đợi gì hết. Nhất là đừng chờ thấy Phật trong khi ngồi thiền. Trong 6 tháng đầu, hãy nỗ lực nhiếp tâm tạo nên trạng thái tĩnh lặng và an lạc. Người tác viên nên thực tập như thế, vừa rũ sạch được phiền não, vừa được nghỉ ngơi an lạc, vừa làm cho tâm hồn tĩnh lặng để cái thấy sáng thêm, để cái nhìn rộng thêm, để tình thương yêu có thêm thực chất.

B) THIỀN TỌA LÀ THỨC ĂN CHO TÂM LINH NHƯNG CŨNG LÀ AN CHO TÌNH CẢM VÀ THỂ CHẤT NỮA. THÂN THỂ TA CŨNG NHỜ THIỀN TỌA MÀ NHẸ NHÀNG AN LẠC HƠN. TỪ SỰ “QUÁN TÂM” ĐI TỚI SỰ “THẤY TÁNH”, CON ĐƯỜNG SẼ KHÔNG GIAN NAN VÀ NẾU THỰC TẬP QUÁN TÂM THI HÀNH ĐÚNG PHÉP.

Lúc thiền tọa mà đã tĩnh lặng, hình ảnh tư duy và cảm thọ không quấy động  được rồi thì tâm bắt đầu an trú nơi tâm, tâm nhiếp tâm trong một trạng thái trực giác mầu nhiệm, không có chủ thể và đối tượng, cũng như ta nhấp một chén trà mà tâm ý không còn phân biệt, ký ức không còn trấn ngự thì cảm thọ của ta về hương vị trà là một cảm thọ trực tiếp, một trực giác mầu nhiệm trong đó không có sự phân biệt chủ thể và đối tượng, người uống trà và trà bị uống.

Tâm vọng động cũng là tâm, như sóng nhấp nhô cũng là nước. Lúc tâm tĩnh lặng rồi thì vọng tâm cũng là chân tâm. Chân tâm là con người thật của ta, là Phật, là đại thể, duy tính, duy nhất, không bị ngăn cách bởi ranh giới bản ngã, khái niệm và ngôn từ.